Historia szkoły

 redaktor: Kopeć Wiesław

W dniach 22-23 września br. nasza szkoła będzie świętować Jubileusz 110-lecia powstania

 

Patronat Honorowy nad uroczystością objęli:

Marszałek Województwa Mazowieckiego - Adam Struzik

Starosta Płocki - Mariusz Bieniek

Prezydent Miasta Płocka - Andrzej Nowakowski

Prezes Towarzystwa Naukowego Płockiego - Zbigniew Kruszewski

 

ZAPROSZENIE NA UROCZYSTOŚCI JUBILEUSZOWE

 

Warto przy tej okazji przypomnieć jak powstawała Jagiellonka.

 

 

[Widoki Płocka z początku XX wieku na kartkach pocztowych z tamtych czasów (www.plock24.pl); na dole młodzież rosyjskiego  Gimnazjum Gubernialnego w czasie strajku 1905 r.; po tym strajku część młodzieży i nauczycieli odeszła z Gimnazjum Gubernialnego i wspólnie z obywatelami miasta skupionymi w organizacji Polska Macierz Szkolna założyła Jagiellonkę (1906 r.) - na samym początku szkoła nosiła nazwy: 8-klasowa Szkoła Józefa Dionizego Szczepańskiego, następnie Gimnazjum Polskie Polskiej Macierzy Szkolnej, a od 1915 r. I Gimnazjum Polskie)] 

 

Kartka z historii nr 1 (zdjęcia ze zbiorów Towarzystwa Naukowego Płockiego, Muzeum Mazowieckiego w Płocku, www.plock24.pl, zbiorów prywatnych Lecha Borzyma)

Dzieje szkoły w latach 1906-1918. 

1. Walka o szkołę polską w Płocku ukoronowana powstaniem Gimnazjum Polskiego (Jagiellonki) w r. 1906

Płock na początku XX wieku należał do zaboru rosyjskiego, mieściła się w nim stolica guberni. Powstanie Jagiellonki związane jest z wydarzeniami, jakie miały miejsce w Królestwie Polskim (zaborze rosyjskim) oraz na arenie międzynarodowej u początku stulecia. Rewolucja w Rosji w 1905 roku oraz strajki i demonstracje na ziemiach polskich w połączeniu ze strajkiem szkolnym zapoczątkowały proces walki o wprowadzenie języka polskiego do szkół i urzędów. Ukoronowaniem tych dążeń było powstanie pierwszej w Płocku szkoły polskiej.

Szkoła powstała w roku 1906 jako pierwsza po kilkudziesięciu latach niewoli szkoła z polskim językiem wykładowym w Płocku i na Ziemi Płockiej. 

Dzieje szkoły z lat 1906-1918 odzwierciedlają dążenia mieszkańców miasta i okolicznego ziemiaństwa w ramach ogólnopolskiej organizacji pod nazwą Polska Macierz Szkolna. Powołanie w roku 1905 Koła Płockiego Polskiej Macierzy Szkolnej z inicjatywy znakomitych obywateli Miasta – m.in. dr. Aleksandra Macieszy, nauczycielaredaktora Adama Grabowskiego oraz nauczyciela Gimnazjum Rządowego Męskiego Alojzego Stodółkiewicza – doprowadziło do uruchomienia we wrześniu 1906 roku Gimnazjum Polskiego Polskiej Macierzy Szkolnej w Płocku jako 8-letniego Gimnazjum Józefa Dionizego Szczepańskiego (znakomitego matematyka, pierwszego dyrektora szkoły), którego spadkobiercą jest obecny Zespół Szkół nr 6.

 

  

[Założyciele szkoły; od lewej: Aleksander Maciesza, wielki społecznik, lekarz okulista; Alojzy Jan Stodółkiewicz,wybitny nauczyciel matematyki, autor podręczników szkolnych; Adam Grabowski, dyrektor Jagiellonki w latach 1910-1916]

 

 

[Zdjęcie pierwszej Rady Pedagogicznej z roku szkolnego 1906/1907; w środku pierwszy dyrektor Jagiellonki Józef Dionizy Szczepański, matematyk, ojciec pisarki Marii Kuncewiczowej, dziadek pisarza Jana Józefa Szczepańskiego]

 

 

[Pierwsza siedziba Jagiellonki w budynku przy ul. Królewieckiej 28 w latach 1906-1913] 

 

2. Jagiellonka w nowym budynku - od września 1913 r.

Kilkuletnie starania najznakomitszych obywateli Miasta, skupionych w Radzie Opiekuńczej, Towarzystwie „Szkoła Średnia w Płocku”, a następnie w Komitecie Budowy Szkoły (doktor Aleksander Maciesza, adwokat Jan Święcicki, inżynier budowlany Władysław Czechowski, Ludwik Gałkowski, inżynier Józef Radzimiński, inżynier budowlany Czesław Zambrzycki) doprowadziły do oddania do użytku w roku 1913 nowoczesnego budynku szkolnego, w którym szkoła funkcjonuje do dziś. W czasie pierwszej wojny światowej gmach pełnił funkcję szpitala Czerwonego Krzyża, a nauka odbywała się tylko popołudniami. Budynek stanowi obecnie cenny obiekt zabytkowy.

 

O POWSTAWANIU GMACHU SZKOŁY W "ZESZYTACH JAGIELLOŃSKICH" NR 86 Z 2013 R.

 

 

[Obecna siedziba Jagiellonki w budynku wzniesionym w latach 1912-1913 ze składek mieszkańców Płocka i okolicznych ziemian.
Gmach i wnętrza szkoły na zdjęciach z początku jej istnienia: gabinet lekarza szkolnego, korytarz i schody. Zajęcia w nowym budynku rozpoczęły się we wrześniu 1913 r. Gmach wybudowano w czasach dyrektora Adama Grabowskiego]

 

 

[Pierwszy historyczny Sztandar Gimnazjum Polskiego z roku 1916]

 

3. Upaństwowienie szkoły w 1918 r.

Do roku 1918 szkoła rozkwitała jako instytucja prywatna, a wraz z powstaniem niepodległego Państwa Polskiego została w 1918 roku upaństwowiona i otrzymała nazwę Królewsko-Polskiego Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły, wkrótce przemianowaną na Państwowe Gimnazjum Męskie im. Króla Władysława Jagiełły.

Szkołę w tym czasie wspierały finansowo liczne instytucje, jak Towarzystwo Rolnicze, Towarzystwo Wzajemnego Kredytu, Towarzystwo Ubezpieczenia od Gradu oraz niezliczone grono osób prywatnych – zarówno obywateli Miasta, jak i okolicznego ziemiaństwa. Gmach szkoły został wybudowany w całości z ofiar społeczeństwa.

Ta część historii szkoły, bardzo dobrze udokumentowana w monografii Aleksandra Macieszy („Gimnazjum im. Wł. Jagiełły w Płocku 1906-1931”), ocalałych dokumentach szkolnych lub ich fotokopiach oraz na łamach ówczesnej prasy płockiej (m.in. w „Głosie Płockim”) stanowi także bezcenny rozdział historii Miasta i regionu w ostatnim okresie zaborów. Jest świadectwem godnych upamiętnienia intelektualnych i kulturalnych dążeń społeczeństwa żyjącego w warunkach braku niepodległości państwowej.

 

O HISTORII SZKOŁY W KĄCIKU HISTORYCZNYM "JAGIELLONKA", GAZETKI SZKOLNEJ KLASY IB W R. SZK. 2015/2016:

1. O początkach Szkoły - "Jagiellonek" nr 1 (X 2015) - s. 12.

2. O założycielach Szkoły - "Jagiellonek" nr 2 (XI 2015) - s. 15-16.

3. O pierwszym dyrektorze - Józefie Dionizym Szczepańskim - "Jagiellonek" nr 3 (XII 2015) - s. 16.